Geluid in de modellocomotief

Over alles waar een draadje aan zit (of een antenne)
ArnoldS
Berichten: 1237
Lid geworden op: 15 mei 2005, 15:39

Geluid in de modellocomotief

Bericht door ArnoldS » 12 jun 2010, 13:13

Hallo nulluitjes en techneuten,

Voordat ik begin met de bouw van welke loc dan ook wil ik wel eens weten wat de mogelijkheden zijn met betrekking tot geluid in een model. Ik zou het best leuk vinden om een stoomgeluid uit mijn stoomlocmodellen te laten komen. Het probleem bij mij is echter dat ik hiervan nagenoeg geen kaas heb gegeten.
Om te beginnen ben ik maar eens op zoek gegaan naar kleine luidsprekertjes. Tja, en toen ik hier wat gevonden had dacht ik: welke moet ik nu kiezen? Ik bedoel, de maximale diameter weet ik wel (32mm), maar hoe zit ’t met het wattage en de impedantie. Uiteraard begrijp ik dat dit wellicht te maken heeft met de te gebruiken geluidsmodule. Koop je zo’n geluidsmodule los of kun je die ook ingebouwd in de digitale decoder kopen? Hoe krijg je het juiste geluid in je locje? Kun je soundbites of samples kopen en waar? Ik geloof dat je ook een soort opnemer moet plaatsen om het geluid synchroon met de asomwenteling te krijgen, maar welke? Waar? Op welke module?
Kortom, wie wil me inleiden in de wereld van geluidstechniek voor de modeltrein? Alvast hartelijk dank voor jullie suggesties.

Vriendelijke groeten,

Arnold

FrankJ
Berichten: 646
Lid geworden op: 17 mei 2005, 22:29
Locatie: Oldenzaal

Re: Geluid in de modellocomotief

Bericht door FrankJ » 12 jun 2010, 15:41

Dag Arnold,

Zelf kan ik je niet helpen aangezien ik er waarschijnlijk nog minder van weet dan jij. Maar ik kan je verwijzen naar het forum van Schnellenkamp. Daar is in verschillende topics over dit onderwerp geschreven. Vooral gebruiker Null Problemo weet er veel van. Succes ermee!

Groeten,
Frank
Groet, Frank

Modules Bouwhuistunneltje Enschede, NS mechanische beveiliging

Michiel
Berichten: 780
Lid geworden op: 16 jun 2005, 17:55
Locatie: Regio Eindhoven

Re: Geluid in de modellocomotief

Bericht door Michiel » 12 jun 2010, 19:00

Voor mijn BR80 heb ik indertijd een soundmodule aangeschaft, een Intellisound. Dit is een module met decoder, je hebt ze ook zonder decoder die je op een losse decoder kunt aansluiten (dan moet die decoder een susi-interface hebben). Analoge geluidmodules heb ik wel eens gezien op een amerikaanse loc (met een 9V batterij), niet echt ervaring mee.

Veel anders dan een normale lok-decoder is dat niet, gewoon de draadjes voor de wielen, motor en licht aansluiten. De luidspreker die ik heb was eigenlijk voor een h0 lok, die kun je dus makkelijk wegwerken in spoor 0. Geluidsvolume heeft hij ook genoeg, er wordt wel aangeraden hem ergens tegenaan te monteren zodat je een klankkast krijgt. Voor synchronisatie van geluid met de wielen waren er bij mijn decoder twee mogelijkheden, of een kleine schakelaar die bij elke omwenteling contact maakt of een reed-relais met een magneetje. Ik heb deze niet ingebouwd, de decoder werd zonder schakelaar of reed-relais geleverd en ik heb het maar zo gelaten.

Sommige modules worden fabriek af met geluid geleverd, de winkelier waar ik de modules van koop heeft een stapel lege geluidsmodules en zet dan het gewenste geluid erin voor mij met een programmer. Eventueel kun je ook zelf een programmer kopen, ik zag dat dat voor uhlenbrock bijvoorbeeld 70 euro kost wat nog te overzien is. Of misschien kan het ook wel als je een luxe centrale hebt (met mijn lokmaus en computerinterface gaat het volgens mij niet).

Gisteren heb ik nog een nieuwe geluidsmodule besteld, het duurt helaas nog even voordat hij er is maar dan kan ik wel wat plaatjes van het inbouwen plaatsen.

Huib
Berichten: 768
Lid geworden op: 08 feb 2007, 13:42
Locatie: Soest
Contacteer:

Re: Geluid in de modellocomotief

Bericht door Huib » 14 jun 2010, 10:09

Beste Arnold,

Er zijn grofweg twee opties: een LokSound decoder of een decoder met SUSI en een Intellisound module. Beide gebruiken speakers met een heel andere impedantie. Je kunt dus het beste de decoder en de speaker tegelijk aanschaffen van hetzelfde merk. Voor het programmeren van de LokSound heb je een LokSound programmer nodig en voor een Intellisound een... Intellisound programmer. De laatste heb ik thuis liggen, dus je mag ook je decoder opsturen als je zover bent. Ik vind de LokSound decoders wel beter qua geluid.

Groeten,

Huib
Buitenlust in 1:43,5: http://www.floodland.nl/aim

PietL
Berichten: 222
Lid geworden op: 17 mei 2005, 15:12
Locatie: Hoorn

Re: Geluid in de modellocomotief

Bericht door PietL » 14 jun 2010, 12:35

Een belangrijk punt zoals Huib al aangeeft is de impedantie van de luidspreker. Gewoonlijk wordt een 8 ohm speaker toegepast maar ESU gebruikt 100 ohm speakers. Een groot verschil en een onjuiste speaker veroorzaakt groot onheil.
PietL

Gebruikersavatar
1795
Berichten: 631
Lid geworden op: 15 mei 2005, 12:33
Locatie: Rdonk
Contacteer:

Re: Geluid in de modellocomotief

Bericht door 1795 » 15 jun 2010, 19:09

Ik heb het met mijn 5800 veel te moeilijk gedaan, ik wilde alles lok kunnen koppelen met stekkers, en ook nog eens analoog met schakelaar kunnen rijden.
Ik heb blijkbaar geen esu, ik denk een uhlenbrock sounddecoder, geluid door John erin geschoten, een die er zo goed mogelijk bij hoort, maar dat was een 4 cylinder, die heb ik dus (aangezien er veel te veel slagen gemaakt werden) met magneetjes en reed relais geschakeld. Speaker, een zo groot mogelijke uit de rommeldoos, een 8 ohm, en die pas gemaakt, en klankkast gemaakt.
Kleine speakers zijn gewoon bij conrad te bestellen. Ook is een stroombuffer aan te bevelen, die moet je ook zelf maken, daar is al een stuk over hier.
Afbeelding
Afbeelding
Afbeelding
Uiteindelijk kom je er snel achter dat er nog veel te weinig plaats is een een 0 lok!!!

Edwin

ArnoldS
Berichten: 1237
Lid geworden op: 15 mei 2005, 15:39

Re: Geluid in de modellocomotief

Bericht door ArnoldS » 15 jun 2010, 22:23

Ha liefhebbers!

Da's nog niet niks zo'n decodertje inbouwen, Edwin. Zouden er geen kleinere connectortjes zijn, want die nemen inderdaad veel ruimte in zo te zien.
Ik heb nog wat over 't net gestruind op zoek naar wat info en zo kwam ik het merk ESU tegen. Dit is kennelijk een wijd verbreide met producten als LokSound & LokPilot. De laatste is dus een decoder zonder enige mogelijkheid t.b.v. geluid, als ik het juist heb. De beschikbare geluiden zijn met name Duits geörienteerd en alleen de importeur van ESU in Groot-Brittannië biedt wat geluiden van Britse (stoom)lokomotieven waar ik zo'n beetje naar zoek. Anderzijds had ik op een soundbite-site het geluid van bijvoorbeeld de Br.91 gehoord en die past wel bij een Metro naar mijn onbevangen idee. (Er bestaat helaas geen bewaard museumexemplaar van)
De Intellisound-module van Uhlenbrock heeft blijkbaar een beperkt aantal (voorgeprogrammeerde?) geluiden.
Mijn vraag is nu: Het geluid dat je inprogrammeert, is dat elektronisch gegenereerd en dan via diverse parameters aangepast of zijn het zogenoemde sound-samples van het echte geluid?
Huib, wat kun je zoal dan met zo'n Intellisound programmer 'programmeren' ? Ik ben benieuwd naar jullie antwoorden, daarvoor alvast hartelijk dank.

Vriendelijke groeten,

Arnold

Huib
Berichten: 768
Lid geworden op: 08 feb 2007, 13:42
Locatie: Soest
Contacteer:

Re: Geluid in de modellocomotief

Bericht door Huib » 16 jun 2010, 12:26

Beste Arnold,

Zoals ik al schreef is de LokSound (van ESU) inderdaad een van de mogelijkheden. De LokSound is beter qua geluid en er zijn meer geluiden voor. Voor zowel de LokSound (van ESU) als de Intellisound (Van Dietz/Uhlenbrock) geldt dat je de geluiden kunt programmeren. De decoders genereren geen geluid, maar spelen opgenomen geluid synchroon met de beweging van de locomotief af. Je programmeert de opgenomen WAV/MP3 bestanden plus de benodigde instellingen (CVs) van de decoder. CVs kun je natuurlijk ook met elke centrale programmeren, maar juist om de geluidsbestanden in de decoder te krijgen heb je een speciale programmer nodig.

Groeten,

Huib
Buitenlust in 1:43,5: http://www.floodland.nl/aim

Gebruikersavatar
1795
Berichten: 631
Lid geworden op: 15 mei 2005, 12:33
Locatie: Rdonk
Contacteer:

Re: Geluid in de modellocomotief

Bericht door 1795 » 16 jun 2010, 16:25

http://www.uhlenbrock.de/GERMANY/produk ... /index.htm

Hier staat wel wat op, ook de geluiden.
Je kunt met een programmer eigenlijk alleen bestanden erin "schieten" , zelf opgenomen opnames kun je vergeten, dat is niet (standaard) mogelijk. Je moet het dus doen met de bestaande en verkrijgbare geluiden/bestanden.
De geluiden die in een bestand staan, zijn (waarschijnlijk) echte geluiden, maar dan heel kleine stukjes, die dan herhaald worden.

Edwin

Huib
Berichten: 768
Lid geworden op: 08 feb 2007, 13:42
Locatie: Soest
Contacteer:

Re: Geluid in de modellocomotief

Bericht door Huib » 16 jun 2010, 21:00

De geluidsdecoders hebben geen geluidssynthesizers, maar zijn eigenlijk kleine MP3-spelers. De geluiden die je download zijn professioneel opgenomen en bewerkt door ESU en Dietz. Een geluid dat eindeloos loopt is in feite een loopje dat herhaaldelijk wordt afgespeeld. Een remgeluid is dat bijvoorbeeld niet, omdat er een opbouw in zit. Bij het terugspelen van een geluid kunnen tempo/toonhoogte gevarieerd worden, zodat het bijvoorbeeld het motorgeluid in toerental lijkt te variëren. Je kunt overigens wel degelijk zelf opgenomen geluid verwerken. Je moet de opnamen dan wel uitgebreid bewerken en zo in loopjes knippen als ESU en Uhlenbrock het zelf doen. Dat is echter zeker niet voor iedereen weggelegd.

O ja als je stekkers in je locs wilt zetten, kun je het beste een 21 polige of een 8 polige NEM connector gebruiken. Zie ook: http://www.floodland.nl/aim/info_nem_connectoren_1.htm

Groeten,

Huib
Buitenlust in 1:43,5: http://www.floodland.nl/aim

Michiel
Berichten: 780
Lid geworden op: 16 jun 2005, 17:55
Locatie: Regio Eindhoven

Re: Geluid in de modellocomotief

Bericht door Michiel » 16 jun 2010, 21:05

En ik heb vanavond ook eens gekeken hoe dat nu allemaal moet gaan passen in mijn lokje:

Afbeelding
Volgens mij is de makkelijkste plaats voor de decoder onder de motor of onder de machinist (ik denk dat hij wel zichtbaar zal zijn in het laatste geval).


Afbeelding
En de luidspreker zou in de tender moeten passen, alhoewel dat misschien niet breed genoeg is. De andere optie is in de ketel tegen de de kabine aan.

Plaats genoeg dus, maar DB9 stekers hadden hier niet gepast :) .

ArnoldS
Berichten: 1237
Lid geworden op: 15 mei 2005, 15:39

Re: Geluid in de modellocomotief

Bericht door ArnoldS » 22 jun 2010, 23:06

Ha Michael en andere liefhebbers,

Zo'n lokje heb ik ook ooit eens gehad, deze Fulgurex DB Br.86 :-)) Ideale loc voor het lokale verkeer, oftewel der Nebenbahnkönig!

Op het internet vond ik hier een nette uiteenzetting van Gert van Voorst over geluid met LokSound en hoe je dat inbouwt.
Zo kom ik er langzamerhand achter dat LokSound weliswaar voorop loopt in de ontwikkeling van geluidsmodules gecombineerd met dcc-decoders, maar dat geldt gelijktijdig voor de prijs. Zo'n decoder is al gauw € 110,- à € 120,- en dan kost een geluidsfragment van een door jouw gekozen loc nog zo'n €10,- Mijn voorzichtige conclusie is dat ik wellicht zou kiezen voor de LokSound V3.5 (standaard), maar ik wacht 't nog even af totdat ik ècht zover ben. Zo geeft het me de gelegenheid om nieuwe (meer passende) geluidsfragmenten van bijvoorbeeld kleine Engelse locs af te wachten, bovendien geloof ik dat door toekomstige geheugenuitbreiding op de module door ESU de geluidskwaliteit nog meer zal gaan verbeteren.
Op de video-site you-tube barst het van filmpjes van trotse eigenaren die hun nieuwste aanwinsten of inbouwwerk laten zien en locs laten brullen met allerlei geluiden.
Nu ik een beetje ingewijd ben is deze ontwikkeling een stuk beter te begrijpen, daarvoor hartelijk dank.

Oh ja, nog even over die 'schakelaar' of opnemer om het geluid synchroon te laten lopen: Wat kun je gebruiken als sensor en hoeveel keer per omwenteling moet die sensor per wielomwenteling schakelen?

Vriendelijke groeten,

Arnold

Gebruikersavatar
1795
Berichten: 631
Lid geworden op: 15 mei 2005, 12:33
Locatie: Rdonk
Contacteer:

Re: Geluid in de modellocomotief

Bericht door 1795 » 24 jun 2010, 21:03

Oh ja, nog even over die 'schakelaar' of opnemer om het geluid synchroon te laten lopen: Wat kun je gebruiken als sensor en hoeveel keer per omwenteling moet die sensor per wielomwenteling schakelen?
Wat: alles wat schakelt, maar belangrijker, waar je plaats voor hebt in je lok. Elk type schakelaar is geschikt. Drukschakelaars, reedrelais.
Ik heb zelf reedrelais gebruikt, die aan het frame bevestigd, en 2 magneetjes op elke aandrijfstang van het binnenliggend drijfwerk, dus bij elke slag hoor je het digitaal, zoals het ook hoort.

Edwin

Gebruikersavatar
Edwin
Berichten: 303
Lid geworden op: 25 apr 2008, 17:22
Contacteer:

Re: Geluid in de modellocomotief

Bericht door Edwin » 25 jun 2010, 09:47

Ik gebruik de TLE 4905 van DIETZ, een Hall-sensor welke aan de aangedreven as gekoppeld wordt. Op de as komen dan de magneetjes in een speciale opnemer waarmee je een aantal schakelpulsen krijgt naar de decoderingang van DIETZ. Kijk anders even op hun site, daar vind je alle info. http://www.d-i-e-t-z.de/
Zelf moet ik ook de BR64 nog digitaal ombouwen met sound, maar heb alle componenten al in huis....heb nu eerst even de aandacht gevestigd op de bouw van de Rodachtalbahn zelf, later komen dit soort zaken wel aan bod. Ik wil er dan ook de dynamic steam generator van KM-1 in proberen te knutselen, die wordt september dit jaar verwacht als los te bestellen item.

grt
Edwin ;-)
Heeft (model)spoor Nul even aan de kant gezet... ;-)

Vliegsport: Mikado Logo 600SE, Trex 600 en wat vliegende planken ;-)

Genoeg te doen en te beleven dus...

ArnoldS
Berichten: 1237
Lid geworden op: 15 mei 2005, 15:39

Re: Geluid in de modellocomotief

Bericht door ArnoldS » 26 jun 2010, 12:02

Ha Edwin!

Bedankt voor deze info, want ikzelf dacht ook aan een hall-sensor. Het lijkt mij dat hoe meer contactpulsen per omwenteling worden doorgegeven aan de geluidsdecoder des te nauwkeuriger wordt de synchronisatie met het rijden. Dat lijkt me vooral bij lage snelheid zeer wenselijk. De decoder moet het natuurlijk wel kunnen verwerken/zijn geprogrammeerd dat bijvoorbeeld vier pulsjes één omwenteling weergeeft.

Vriendelijke groeten,

Arnold

Plaats reactie